{"id":84,"date":"2026-04-01T06:00:26","date_gmt":"2026-04-01T03:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/?p=84"},"modified":"2026-04-01T11:02:48","modified_gmt":"2026-04-01T08:02:48","slug":"demokratik-bir-anayasa-icin-oneriler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/?p=84","title":{"rendered":"Demokratik Bir Anayasa \u0130\u00e7in \u00d6neriler"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-small-font-size\">Emek Partisi (EMEP)<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:18px\">T\u00fcrkiye\u2019de esas g\u00f6vdesi ile hala 1982 Askeri Cunta Anayasas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir. Bu Anayasa giri\u015finde belirtildi\u011fi gibi Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnce (d\u00fc\u015f\u00fcnce kelimesi ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ama uygulamada bir de\u011fi\u015fiklik olmam\u0131\u015ft\u0131r) ve eyleme koruma getirmemektedir. 82 Anayasas\u0131, b\u00fct\u00fcn yurtta\u015flar\u0131 T\u00fcrk olarak tan\u0131mlamakta ve T\u00fcrk olmaya zorlamaktad\u0131r. Mevcut Anayasa ciddi de\u011fi\u015fiklikler sonunda ba\u015fkanl\u0131k sistemi de olmayan, parlamenter sistem de olmayan garip bir sisteme ge\u00e7i\u015f yapm\u0131\u015f adeta se\u00e7im ile gelmi\u015f bir padi\u015fahl\u0131k sistemine ge\u00e7ilmi\u015ftir. Yeni, sistemde yasama, yarg\u0131 ve y\u00fcr\u00fctme tek elde toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Ve tek adam iktidar\u0131n\u0131n denetlenebilece\u011fi b\u00fct\u00fcn mekanizmalar kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ya da g\u00f6stermelik hale getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:18px\">Gerici, otoriter, Cunta Anayasas\u0131 ku\u015fkusuz ki de\u011fi\u015ftirilmelidir. Fakat, bu de\u011fi\u015fim toplumun \u00f6zellikle ezilen ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclen b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun temsilcileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Anayasa yapma s\u00fcrecine kat\u0131lmas\u0131 ve taleplerinin kabul\u00fc ile demokratik olacakt\u0131r. Bunun sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in bir kurucu meclis gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevcut Meclis bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi vaadi ile olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut Meclis\u2019 teki partiler yeni anayasa \u00f6nerilerini halka anlatarak se\u00e7ilmemi\u015flerdir. Kurucu Meclis i\u00e7in partiler ya da ki\u015filer yeni anayasa i\u00e7in b\u00fct\u00fcn \u00f6nerilerini halka anlatmal\u0131 ve o anayasan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in halktan yetki istemelidir. B\u00f6yle bir durumda mevcut Meclis ile Kurucu Meclis\u2019 in partiler kombinasyonu farkl\u0131 olabilecektir. Kurucu Meclis belirlenmi\u015f bir s\u00fcre (\u00d6rne\u011fin bir sene) \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve yeni anayasa \u00f6nerisini haz\u0131rlar bu anayasa tasla\u011f\u0131 halk oylamas\u0131 ile nitelikli \u00e7o\u011funlukla kabul edilirse kabul edilerek y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:18px\">Elbette burada bir anayasan\u0131n b\u00fct\u00fcn maddelerinin s\u0131raland\u0131\u011f\u0131 \u00f6neri sunmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Fakat baz\u0131 temel ilkeler sunulabilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Demokratik bir anayasan\u0131n olmazsa olmaz unsurlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Anayasan\u0131n giri\u015fi demokrasiyi ve halk iradesini \u00f6ne \u00e7\u0131karan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fczerine vurgu yapan k\u0131sa bir metin olmal\u0131d\u0131r<\/li>\n\n\n\n<li>Anayasan\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez, de\u011fi\u015ftirilmesi dahi teklif edilemez maddeleri olmaz. Toplumsal durum ve ko\u015fullara g\u00f6re anayasalar\u0131n b\u00fct\u00fcn maddeleri de\u011fi\u015ftirilebilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Yurtta\u015fl\u0131k tan\u0131m\u0131 bir etnisiteye g\u00f6re de\u011fil, anayasal yurtta\u015fl\u0131k olarak tan\u0131mlanmal\u0131d\u0131r<\/li>\n\n\n\n<li>D\u00fc\u015f\u00fcnce, ifade, bas\u0131n, din ve vicdan, \u00f6rg\u00fctlenme vb. \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler kay\u0131ts\u0131z ve ko\u015fulsuz olarak anayasada g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Laiklik, devletin din i\u015flerinden tamamen elini \u00e7ekmesi, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, zorunlu din dersinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, devletin b\u00fct\u00fcn din ve mezhepler ile dine inanmayanlara e\u015fit mesafede durmas\u0131 bi\u00e7iminde yeniden d\u00fczenlenmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li>Paras\u0131z e\u011fitim, paras\u0131z sa\u011fl\u0131k, i\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi, konut hakk\u0131, \u00fccretsiz bir ayl\u0131k y\u0131ll\u0131k tatil, haftada 35 saat i\u015fg\u00fcn\u00fc, iki g\u00fcn hafta sonu tatili, emeklilik hakk\u0131 vb. haklarla donat\u0131lm\u0131\u015f sosyal devlet bi\u00e7imi anayasada yer almal\u0131d\u0131r. Lokavt yasaklanmal\u0131, grev hakk\u0131 \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn k\u0131s\u0131tlamalar kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/li>\n\n\n\n<li>Vergiler kazanca g\u00f6re ve kazanca ba\u011fl\u0131 olarak artan oranlarda olmal\u0131, asgari \u00fccret vergi d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6TV, KDV gibi vergiler kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00e7e meclis taraf\u0131ndan yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Ba\u015fta K\u00fcrt halk\u0131 olmak \u00fczere, b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n dil ve k\u00fclt\u00fcrlerini serbest\u00e7e geli\u015ftirebilmeleri g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131, herkesin anadille e\u011fitimi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Do\u011fan\u0131n ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn korunmas\u0131 i\u00e7in anayasaya h\u00fck\u00fcmler konulmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Kad\u0131n erkek e\u015fitli\u011fi i\u00e7in anayasada \u00f6zel h\u00fck\u00fcmler yer almal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Se\u00e7im sisteminin demokratikle\u015fmesi anayasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Parti kapatma anayasadan \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Y\u00d6K, RT\u00dcK, MGK gibi kurumlar anayasadan \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011flanmal\u0131, askeri yarg\u0131 kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Hakimler Savc\u0131lar Kurulu kald\u0131r\u0131lmal\u0131. Hakimler ve savc\u0131lar illerde halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilmeli, j\u00fcri sistemine ge\u00e7ilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li>Askeri disiplin i\u015flemleri de dahil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn disiplin i\u015flemleri yarg\u0131 denetimine tabi olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130lin idaresi, yarg\u0131, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve yerel g\u00fcvenlik gibi i\u015fler yerel meclisler taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. \u0130l Meclisleri ve belediyeler \u00fczerinde merkezi h\u00fck\u00fcmetin vesayetine son verilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li>Milletvekili say\u0131s\u0131 400 e indirilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li>Se\u00e7imler 4 y\u0131lda bir yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00fct\u00fcn meclislerde ve b\u00fcrokraside se\u00e7ilenler geri \u00e7a\u011fr\u0131labilmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li>Cumhurba\u015fkan\u0131 Meclis i\u00e7inden se\u00e7ilmeli ve yetkileri sembolik olmal\u0131d\u0131r. Merkezi y\u00f6netim esasen yine meclis i\u00e7inden se\u00e7ilecek bir h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00dcniversiteler, \u00f6zerk olmal\u0131; \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri, \u00f6\u011frenciler ve \u00e7al\u0131\u015fanlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmelidir. \u00d6zel \u00fcniversiteler kapat\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00e7esi merkezi b\u00fct\u00e7eden kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Demokratik anayasa i\u00e7in yukar\u0131da say\u0131lan talepler ku\u015fkusuz daha da \u00e7o\u011falt\u0131labilir. Demokratik bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131nda \u00e7o\u011falt\u0131lmal\u0131 da. Fakat, yukar\u0131da \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 belirtilen hususlar olmadan yap\u0131lan anayasa de\u011fi\u015flikleri ile anayasan\u0131n demokratikle\u015fece\u011fini savunmak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Emek Partisi (EMEP) T\u00fcrkiye\u2019de esas g\u00f6vdesi ile hala 1982 Askeri Cunta Anayasas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir. Bu Anayasa giri\u015finde belirtildi\u011fi gibi Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnce (d\u00fc\u015f\u00fcnce kelimesi ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ama uygulamada bir de\u011fi\u015fiklik olmam\u0131\u015ft\u0131r) ve eyleme koruma getirmemektedir. 82 Anayasas\u0131, b\u00fct\u00fcn yurtta\u015flar\u0131 T\u00fcrk olarak tan\u0131mlamakta ve T\u00fcrk olmaya zorlamaktad\u0131r. Mevcut Anayasa ciddi de\u011fi\u015fiklikler sonunda ba\u015fkanl\u0131k sistemi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":216,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[21],"issue":[3],"class_list":["post-84","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-202604_1","tag-emek-partisi","issue-nisan-2026"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":251,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84\/revisions\/251"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=84"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=84"},{"taxonomy":"issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fissue&post=84"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}