{"id":430,"date":"2026-08-01T08:00:00","date_gmt":"2026-08-01T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/?p=430"},"modified":"2026-08-01T09:51:58","modified_gmt":"2026-08-01T06:51:58","slug":"yasayan-oluler-agirlastirilmis-muebbet-ve-umut-hakki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/?p=430","title":{"rendered":"Ya\u015fayan \u00d6l\u00fcler: A\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f M\u00fcebbet ve Umut Hakk\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tamer ASLAN<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Adalet dedi\u011fimiz \u015fey; sadece su\u00e7 i\u015fleyeni cezaland\u0131rmak, onu d\u00f6rt duvar aras\u0131na kilitleyip anahtar\u0131 f\u0131rlatmak olmamal\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ek adalet; d\u00fc\u015fen bir insan\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yerden kald\u0131rmay\u0131, onu yeniden topluma ve hayata kazand\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lar. Evet, toplumun huzurunu bozan, can yakan insanlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 bir zorunluluktur. Ama bunu yaparken kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin, ne kadar b\u00fcy\u00fck bir hata yapm\u0131\u015f olursa olsun bir &#8220;insan&#8221; oldu\u011funu ve insan onurunun dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Bizim ceza sistemimizde 2002 y\u0131l\u0131nda idam cezas\u0131 kald\u0131r\u0131ld\u0131 ve yerine&nbsp;<strong>&#8220;a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131&#8221;<\/strong>&nbsp;getirildi. K\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde bir can kurtulmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnse de uygulamaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, baz\u0131 su\u00e7lar i\u00e7in mutlak bir &#8220;\u00f6l\u00fcnceye kadar infaz&#8221; modeli in\u015fa edildi. Bu, bir insan\u0131n biyolojik olarak kalbi atsa da hukuken ve sosyal olarak canl\u0131 canl\u0131 topra\u011fa g\u00f6m\u00fclmesi; yani &#8220;ya\u015fayan bir \u00f6l\u00fcye&#8221; d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi demektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">G\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcne getirin: Ak\u0131p giden s\u0131n\u0131rs\u0131z bir zaman dilimi ve tek ki\u015filik darac\u0131k bir h\u00fccre&#8230; Hi\u00e7 bitmeyen tekd\u00fcze bir rutin, derin bir yaln\u0131zl\u0131k ve insan\u0131 yava\u015f yava\u015f kemiren bir \u00e7aresizlik. Konu\u015facak, derdini payla\u015facak tek bir insan\u0131n bile olmad\u0131\u011f\u0131 bu mutlak tecrit, zamanla insan\u0131n ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elinden al\u0131yor; uykular\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fcyor ve derin bir de\u011fersizlik hissiyle insan\u0131 paranoyaya s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Bu a\u011f\u0131r psikolojik i\u015fkence alt\u0131nda insan, insan olma vasf\u0131n\u0131 g\u00fcnbeg\u00fcn kaybediyor. \u0130\u015fte tam da bu y\u00fczden, ucu buca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnmeyen bu infaz rejimi, asl\u0131nda idam cezas\u0131n\u0131n zamana yay\u0131lm\u0131\u015f, ac\u0131s\u0131 her g\u00fcne b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f gizli bir versiyonudur.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ortak Mahrumiyetin Sessiz Dayan\u0131\u015fmas\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">De\u011ferli dostum Ey\u00fcp Bozkurt,&nbsp;<em>\u0130\u00e7erden Sesler<\/em>&nbsp;kitab\u0131nda bu durumu \u015f\u00f6yle \u00f6zetler:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">&#8220;Mahpushanenin g\u00fczel yan\u0131, yard\u0131mla\u015fma ve payla\u015fma alan\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131 bir araya getiren, yak\u0131nla\u015ft\u0131ran ve yard\u0131mla\u015fmaya g\u00f6t\u00fcren temel etmen; ac\u0131lar, sevin\u00e7ler de\u011fil, beraber idrak edilen mahrumiyet ve ac\u0131lard\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">D\u00f6rt duvar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak ayn\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc sadece demir parmakl\u0131klar\u0131n ard\u0131na s\u0131\u011fd\u0131rabilenler anlar. Mahpushanede payla\u015f\u0131lan o ortak mahrumiyet, zamanla kelimesiz bir lisan, mahk\u00fbmlar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmez bir k\u00f6pr\u00fc kurar. Birinin bir ihtiyac\u0131 oldu\u011funda ya da g\u00f6z g\u00f6ze gelindi\u011finde hemen fark edilen sessiz bir dayan\u0131\u015fma&#8230; Bir sab\u0131r sel\u00e2m\u0131 ya da ranzadan y\u00fckselen derin bir i\u00e7 \u00e7eki\u015fe b\u0131rak\u0131lan ortak bir sessizlik, insan\u0131 o dipsiz tecritten \u00e7ekip alan en g\u00fc\u00e7l\u00fc s\u0131\u011f\u0131nakt\u0131r. \u00c7ekilen ac\u0131n\u0131n, \u00f6zlemin ve elinden al\u0131nm\u0131\u015f hayat\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 yan\u0131ndaki insan\u0131n g\u00f6z\u00fcnde g\u00f6rmek, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yok etmez belki ama insan\u0131 o yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde delirmekten korur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilirsin ki o so\u011fuk betonda, o bitmek bilmeyen gecede as\u0131l direnen bedenler de\u011fil; birbirinin omzuna tutunarak ayakta kalan o yaral\u0131 ruhlar\u0131n ortak dayan\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hukukun \u00d6znesi mi, Cezan\u0131n Nesnesi mi?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Oysa insan onuru \u00f6yle kutsal bir de\u011ferdir ki su\u00e7lu da olsa hi\u00e7 kimsenin elinden al\u0131namaz. Bir devlet, bir insan\u0131 tamamen g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131p onun de\u011fi\u015fme ve iyile\u015fme ihtimalini pe\u015finen yok sayamaz. E\u011fer sayarsa, o insan\u0131 hukukun bir \u00f6znesi de\u011fil, sadece ceza politikas\u0131n\u0131n ruhsuz bir nesnesi h\u00e2line getirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) bile bir insan\u0131n tahliye umudu olmaks\u0131z\u0131n, \u00f6lene kadar d\u00f6rt duvar aras\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131&nbsp;<strong>&#8220;insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir muamele&#8221;<\/strong>&nbsp;olarak g\u00f6rmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u00e7imizde bir g\u00fcn o kap\u0131dan \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m\u0131za dair bir umut yoksa, o d\u00f6rt duvar bir cezaevi de\u011fil, art\u0131k bir mezard\u0131r. Hi\u00e7bir hukuk devleti, toplumsal g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flama bahanesiyle bir insan\u0131 hayat\u0131 boyunca mutlak bir yaln\u0131zl\u0131\u011fa mahk\u00fbm edemez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">\u0130\u015fte tam bu noktada vicdan\u0131m\u0131z\u0131n sesine kulak vermeli ve&nbsp;<strong>&#8220;Umut Hakk\u0131&#8221;<\/strong>&nbsp;demeliyiz. Umut hakk\u0131; bir insan\u0131n su\u00e7u ne kadar a\u011f\u0131r olursa olsun, i\u00e7eride ge\u00e7irdi\u011fi y\u0131llar boyunca g\u00f6sterdi\u011fi olumlu ad\u0131mlar neticesinde, bir g\u00fcn yeniden g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne \u00f6zg\u00fcrce bakabilece\u011fine dair ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 o kutsal beklentidir. E\u011fer bir insana o a\u00e7\u0131k kap\u0131y\u0131 b\u0131rakmazsan\u0131z, cezaevindeki de\u011fi\u015fme \u00e7abalar\u0131n\u0131 da anlams\u0131z k\u0131lars\u0131n\u0131z. O zaman adalet, adalet olmaktan \u00e7\u0131kar; geriye sadece ilkel bir intikam h\u0131rs\u0131 kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ge\u00e7mi\u015fin Yaralar\u0131 ve Siyasi Kumpaslar<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Maalesef bu \u00fclkenin yak\u0131n ge\u00e7mi\u015finde, adaletin siyasi h\u0131rslara alet edildi\u011fi kapkara d\u00f6nemler ya\u015fand\u0131. Bunun en ac\u0131 verici \u00f6rneklerinden biri 28 \u015eubat s\u00fcreciydi. O d\u00f6nemde yarg\u0131, sivil siyasete ve toplumsal hayata ayar vermek isteyen odaklar\u0131n elinde bir k\u0131rba\u00e7 gibi kullan\u0131ld\u0131. \u00d6zellikle M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131,\u00a0ba\u015f\u00f6rt\u00fcleri ve dini kimlikleri hedef al\u0131nd\u0131; sistematik bir bask\u0131 dalgas\u0131 estirildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Bu ideolojik f\u0131rt\u0131nan\u0131n ortas\u0131nda, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 hi\u00e7e say\u0131larak, tarafl\u0131 mahkemelerin kararlar\u0131yla hayatlar\u0131 karart\u0131lan nice dindar insan oldu. &#8220;Sivas davas\u0131 san\u0131klar\u0131&#8221; olarak bilinen insanlar, bu toplu ve delilsiz cezaland\u0131rma mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n en somut ma\u011fdurlar\u0131d\u0131r. O me\u015fum g\u00fcnde, sadece merak\u0131ndan ya da kalabal\u0131\u011f\u0131 izlemek i\u00e7in Mad\u0131mak Oteli&#8217;nin \u00e7evresinde bulunan su\u00e7suz insanlar, hi\u00e7bir somut delil olmaks\u0131z\u0131n zindanlara at\u0131ld\u0131. \u00d6nce basit su\u00e7lamalarla ba\u015flayan yarg\u0131lamalar, siyasi bask\u0131larla &#8220;Anayasal d\u00fczeni y\u0131kmaya te\u015febb\u00fcs&#8221; gibi en a\u011f\u0131r maddelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc; gencecik insanlar haks\u0131z yere m\u00fcebbet ya da idam cezalar\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. S\u0131rf \u0130slami kimliklerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc bu haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan insanlar on y\u0131llar boyunca cezaevinde \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fc, kimileri ise yurt d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fclteci olarak ya\u015famak zorunda kald\u0131. Bu ac\u0131 \u00f6rnekler; umut hakk\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lan bir infaz sisteminin, siyasi kumpaslarla birle\u015fti\u011finde nas\u0131l telafisi imk\u00e2ns\u0131z bir zulme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vicdan\u0131 Merkez Alan Bir \u0130nfaz Reformu \u015eart<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de ter\u00f6r ve devletin g\u00fcvenli\u011fi bahanesiyle uygulanan, hi\u00e7bir ko\u015fullu sal\u0131verilme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131mayan bu kat\u0131 sistem ne vicdanla ne de evrensel hukukla ba\u011fda\u015fmaktad\u0131r. Ger\u00e7ek bir hukuk devleti, toplumun adalet duygusunu tatmin ederken, su\u00e7lunun da olsa &#8220;insan&#8221; olma vasf\u0131n\u0131 ve gelece\u011fe dair o k\u00fc\u00e7\u00fck umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 elinden almamal\u0131d\u0131r. Kanunlar\u0131n arkas\u0131ndan dolanarak insanlara \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir idam cezas\u0131 ya\u015fatmak yerine, acilen vicdan\u0131 merkeze alan bir infaz reformuna gitmeliyiz.\u0130\u00e7erideki her bir ruh i\u00e7in &#8220;Umut Hakk\u0131&#8221; yasal bir g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmal\u0131; belirli bir s\u00fcreden sonra durumlar\u0131n\u0131n nesnel \u00f6l\u00e7\u00fctlerle de\u011ferlendirilebilece\u011fi kap\u0131lar aralanmal\u0131d\u0131r. Unutmayal\u0131m ki, umudun tamamen \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir sistemde adalet nefes alamaz; orada sadece mutlak bir cezaland\u0131rma ve karanl\u0131k bir intikam duygusu h\u00fck\u00fcm s\u00fcrer.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tamer ASLAN Adalet dedi\u011fimiz \u015fey; sadece su\u00e7 i\u015fleyeni cezaland\u0131rmak, onu d\u00f6rt duvar aras\u0131na kilitleyip anahtar\u0131 f\u0131rlatmak olmamal\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ek adalet; d\u00fc\u015fen bir insan\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yerden kald\u0131rmay\u0131, onu yeniden topluma ve hayata kazand\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lar. Evet, toplumun huzurunu bozan, can yakan insanlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 bir zorunluluktur. Ama bunu yaparken kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin, ne kadar b\u00fcy\u00fck bir hata yapm\u0131\u015f olursa olsun bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":55,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[68],"issue":[75],"class_list":["post-430","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-202608_1","tag-tamer-aslan","issue-agustos-2026"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/55"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=430"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":431,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430\/revisions\/431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=430"},{"taxonomy":"issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fissue&post=430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}