Ey\u00fcp BOZKURT<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ok bilinen g\u00fcndemden hi\u00e7 d\u00fc\u015fmeyen ve tuhaf bir \u015fekilde m\u00fcspet bir ilerleme kaydedemedi\u011fimiz bir olgu ve alan olarak Adalet ve cezaevlerimize dair anlat\u0131lacak \u00e7ok \u015fey var. En temel s\u0131k\u0131nt\u0131, en \u00e7ok atlanan ve ihmal etti\u011fimiz husus, konunun toplum ahlak\u0131, idraki ve de\u011ferleriyle irtibat\u0131 atlanarak, salt kanun, t\u00fcz\u00fck ve mevzuat ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Metinlerde \u015fu \u015fu d\u00fczenlemeleri yaparsak, \u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle g\u00fczelliklere vas\u0131l olaca\u011f\u0131z kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hareket edip duruyoruz ve fakat bir yere varam\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm y\u00f6netim kademeleri ile ilgili daha m\u00fchim bir durum da \u015fudur: T\u00fcm himmetimiz nas\u0131l y\u00f6netece\u011fimize de\u011fil, kimin y\u00f6netece\u011fine kilitli. B\u00f6yle olunca ilkeler, de\u011ferler ve erdemler cari olsun, toplum adalet ve huzur iklimiyle soluklan\u0131p canlans\u0131n beklentileri birer temenni ve vehim olarak kal\u0131veriyor. Birbirimizi kand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmayal\u0131m, herkes y\u00f6netimi kendi i\u00e7in istiyor. G\u00fc\u00e7, mal, konum dev\u015firmek ve \u00f6tekileri bast\u0131rmak, bask\u0131lamak. Y\u00f6netim arzumuzun temel dinami\u011fi maalesef ki budur… <\/p>\n\n\n\n
Toplumsal d\u00fczenlerin temel me\u015fruiyet kayna\u011f\u0131 adalettir; ona dair alg\u0131, g\u00fcven ve teslimiyet. Adalet, sadece kanunlar\u0131n mekanik ve so\u011fuk bir \u015fekilde uygulanmas\u0131yla hayat bulan teknik bir sonu\u00e7 de\u011fil; toplumun vicdan\u0131nda, \u00f6rf ve gelene\u011finde ve genel ahlak\u0131nda k\u00f6k salan, ya\u015fayan bir d\u00fczenek ve organizmad\u0131r. Bir toplumun hukuk sistemi, o toplumun ahlaki olgunluk d\u00fczeyinin ve insana verdi\u011fi de\u011ferin yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda su\u00e7 ve ceza kavramlar\u0131 da, hukuk dilinin birer ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmaktan \u00f6te, toplumsal yap\u0131n\u0131n ahlaki ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel koordinatlar\u0131n\u0131 imler ve ele verir. B\u00f6yle olunca Dostoyevski pirimizin “Bir toplumun geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyini anlamak i\u00e7in cezaevlerine bakmak gerekir” tespiti yerindedir. Zira cezaevleri, bir m\u00fcesses nizam olarak devletin g\u00fcc\u00fcn\u00fc en \u00e7\u0131plak ve sert \u015fekilde g\u00f6sterdi\u011fi ve bireylerin\/vatanda\u015flar\u0131n h\u00fcrriyetini k\u0131s\u0131tlay\u0131p elinden ald\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar ve mekanlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Modern devlet yap\u0131s\u0131nda cezaland\u0131rma uzunca bir s\u00fcre sadece bir \u00f6detme ve intikam alma ameliyesi olarak g\u00f6r\u00fclegeldi. Kadim zamanlar\u0131n g\u00f6ze g\u00f6z di\u015fe di\u015f anlay\u0131\u015f\u0131, modern d\u00f6nemde yerini devlet eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve y\u00f6netilen kurumsalla\u015fm\u0131\u015f, yarg\u0131lama ve cezaland\u0131rma pratiklerine b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Modern ceza sisteminde bedenlere ac\u0131 \u00e7ektirme t\u00fcmden bitmi\u015f denemez belki, fakat temelde eza ve eziyet insan\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne, ki\u015fili\u011fine ve moral\/ruhsal yap\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. Denetim ve g\u00f6zetim esasl\u0131 kapat\u0131lma eylemi, yanisi mahpus ve mahk\u00fbm olmak, bireyin toplumdan tecrit edilerek cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 temin etti\u011fi gibi, iktidarlar\u0131n bireyler \u00fczerindeki mutlak hakimiyetini simgeler. Bu, zor ve zorba bir cezaland\u0131rma bi\u00e7imidir. Bireyi salt ezme, ufalama ve toplumdan uzak tutma, hapis sisteminin yapabildi\u011fi ve becerebildi\u011fi bir \u015fey olsa da, hukuk eti\u011fi ba\u011flam\u0131nda k\u00f6t\u00fc bir karne notudur. Dillendirilen ama sadece dillendirilen su\u00e7lunun \u0131slah edilmesi, rehabilite edilip yeniden topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 sav\u0131, ba\u015fat ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k olarak t\u00fcm cesametiyle orta yerde duruyor.<\/p>\n\n\n\n
Toplumsal ahlak ve cezaevi sorunlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcrl\u00fc paradokslar kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmakta. Ceza sistemati\u011fi bir yandan en a\u011f\u0131r \u015fekilde cezaland\u0131rma talepleriyle tazyik yerken, di\u011fer yandan fiziki yetersizlikler, a\u015f\u0131r\u0131 i\u015f y\u00fck\u00fc ve yo\u011funluk ve bitmek bilmeyen yap\u0131sal sorunlar nedeniyle insani ve \u0131slaha d\u00f6n\u00fck bir model ve i\u015fleyi\u015f geli\u015ftirmekte ba\u015far\u0131s\u0131z kalmakta ve adeta t\u0131kanmaktad\u0131r. Sistem su\u00e7luyu \u0131slah ve terbiye edemeyince, sadece depolamakta, b\u00f6yle olunca da cezaevleri birer iyile\u015fme merkezi olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, su\u00e7un yeniden \u00fcretildi\u011fi toplanma alanlar\u0131na d\u00f6nmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla sorun sadece teknik, mali ve fiziki yetersizlikler olmay\u0131p, toplumsal ahlak, adalet alg\u0131s\u0131 ve hukuki \u0131slah s\u00fcre\u00e7leriyle alakal\u0131, \u00e7ok katmanl\u0131 ve girift bir konudur.<\/p>\n\n\n\n
Hukuk ve ahlak toplumsal d\u00fczeni sa\u011flayan iki temel normatif sistem olarak s\u0131k\u0131 bir ba\u011f i\u00e7indedir. Kanunlar ve metinler toplumlar\u0131n resmi ve yaz\u0131l\u0131 iradesini resmederken, ahlak o kanunlar\u0131n arkas\u0131ndaki vicdani ve resmi olmayan me\u015fruiyet temelini ve dayana\u011f\u0131n\u0131 kurar ve kurgular. Bir \u00fclkedeki ceza sistemati\u011fi ve adalet i\u015fleyi\u015fi, o toplumda egemen ahlaki anlay\u0131\u015f ve ya\u015fay\u0131\u015f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. T\u00fcrkiye’deki adalet alg\u0131s\u0131 ve icras\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, toplumsal ahlak ile kurumsal hukuk aras\u0131nda derin bir yar\u0131lma oldu\u011fu rahatl\u0131kla g\u00f6zlenir. Bunun en somut tezah\u00fcr\u00fc toplumun adalet aray\u0131\u015f ve talebinin su\u00e7lunun \u0131slah edilmesinden ziyade, kolektif bir cezaland\u0131rma hazz\u0131 ve intikam alma aray\u0131\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. Premodern zamanlarda ceza, m\u00fccrimlerin bedenine uygulanan kamusal bir \u015fiddet\/bask\u0131 g\u00f6sterisi ve icras\u0131yd\u0131 ve toplumun zedelenen ahlaki gururunu tatmin etmeyi ama\u00e7l\u0131yordu; Modern hukuk ise cezaland\u0131rmay\u0131 devletin uhdesine vererek rasyonelle\u015ftirmi\u015f, \u015fahsile\u015fmesini \u00f6nlemi\u015f ve s\u00f6z\u00fcm ona insani bir s\u0131n\u0131ra \u00e7ekmi\u015ftir. Ancak bizde geni\u015f toplumsal kitlelerin su\u00e7a ve su\u00e7luya y\u00f6nelik ahlaki tutumu, hala b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde cezaland\u0131r\u0131c\u0131 adalet hissiyat\u0131yla \u015fekillenip dile gelmektedir. Toplum, infial yaratan bir su\u00e7lu kar\u015f\u0131s\u0131nda, ki\u015finin hangi sebep ve s\u00fcre\u00e7le o su\u00e7a giri\u015fti\u011fini, hangi sosyo-ekonomik ve belki siyasi \u015fartlar\u0131n onu o su\u00e7a itti\u011fini ve nihayetinde su\u00e7lu bile olsa bu insan\u0131n nas\u0131l topluma kazand\u0131r\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek yerine; onun olabilecek en a\u011f\u0131r bir \u015fekilde ceza ve ac\u0131 \u00e7ekmesini, belki hemen yok edilmesini talep etmektedir. Adalet mefhumu b\u00f6ylelikle bir onar\u0131m ve asayi\u015f s\u00fcreci olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p kamusal ve toplumsal \u00f6fkenin tatmini ve teskini i\u00e7in sunulan bir cezaland\u0131rma hazz\u0131na indirgenmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu durumu k\u00f6r\u00fckleyen en g\u00fc\u00e7l\u00fc dinamiklerden biri, kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve sosyal medya eliyle pervas\u0131zca icra edilen dijital lin\u00e7 ve tel\u2019in k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Kendilerini yarg\u0131 yerine koyup san\u0131k yaratmakta, onlar\u0131 yarg\u0131lamakta ve kolay\u0131ndan mahk\u00fbm etmektedir. Yarg\u0131 ve y\u00fcr\u00fctme \u00fczerinde kurulan bu kesif ve bunalt\u0131c\u0131 bask\u0131 tabiat\u0131yla masumiyet karinesi ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ilkelerini yerle yeksan etmektedir. Toplum sosyal medyan\u0131n ani ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6fke dalgalar\u0131yla manip\u00fcle edilirken, yarg\u0131 da ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z\/adil olma ilkelerinden uzakla\u015fabilmektedir. \u0130lke ve adalet g\u00f6zetilmeden, kabaran intikam \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 teskin ve tatmine d\u00f6n\u00fck hukuku zedeleyen ve vicdanlar\u0131 yaralayan nice mahkeme karar\u0131, s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme gelmektedir. Oysa adalet aceleye gelmez, \u00f6fkeyle karar veremez. Sakin ve salim bir kalp ve vicdanla karar vermeli ve adalet hi\u00e7bir k\u0131nay\u0131c\u0131n\u0131n k\u0131namas\u0131ndan korkmamal\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Yayg\u0131n ve belki daha vahim bir adalet sorunumuz da su\u00e7 kategorilerine kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen se\u00e7ici ge\u00e7irgenlik, yani ahlaki \u00e7ifte standartlard\u0131r. Hazindir ki, toplum \u015fiddet ve cinayet gibi su\u00e7lara ili\u015fkin a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6fkeli ve cezaland\u0131r\u0131c\u0131 bir tutum tak\u0131n\u0131rken, yolsuzluk, vergi ka\u00e7\u0131rma, r\u00fc\u015fvet, organize ekonomik su\u00e7lar, \u00f6zellikle de beyaz yaka ve zengin su\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 ilgisiz, belki m\u00fcsamahak\u00e2r ve kay\u0131ts\u0131z kalmaktad\u0131r. Bu minval su\u00e7lar\u0131n tepki g\u00f6rmemesi, toplumsal ahlaki a\u015f\u0131nman\u0131n ve \u00e7\u00fcr\u00fcmenin d\u0131\u015favurumudur. G\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2n ele ge\u00e7ti\u011finde i\u015flenen su\u00e7lar beceri ve ba\u015far\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131yor ve buna kar\u015f\u0131n k\u0131y\u0131da k\u00f6\u015fede g\u00f6r\u00fclen birey su\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir nefret ve intikam h\u0131rs\u0131yla cezaland\u0131rmak istiyorsa bir toplum, burada adalet sisteminin insani bir zemine oturmu\u015flu\u011fundan s\u00f6z edilemez. Belki ya\u015fanan yayg\u0131n bir yozla\u015fma ve toplumsal bir kalitesizlik ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015ft\u00fcr. Toplumsal ahlak\u0131n adalet alg\u0131s\u0131 \u0131slah etme ve onarma ekseninden uzakla\u015f\u0131p, se\u00e7mece ac\u0131tma ve tecrit etme yoluna girdi\u011finde, devletin ceza politikalar\u0131 da bu taleplere uygun cevaplar veren bir mekanizmaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Toplumsal ahlaktan ne\u015fet eden bu yarg\u0131 ve ceza sistemati\u011finin, tutuklamay\u0131 ge\u00e7ici bir tedbir olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p pe\u015fin bir cezaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme e\u011filimi, cezaevlerini tarihinin en b\u00fcy\u00fck krizlerinden biriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Ceza infaz kurumlar\u0131, hukuki birer alan ve merkez de\u011fil, kapasite a\u015f\u0131mlar\u0131, hak ihlalleri ve sistemsel t\u0131kan\u0131kl\u0131klarla an\u0131lan sosyolojik birer kriz alanlar\u0131d\u0131r. Kapasite a\u015f\u0131m\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 yo\u011funluk, di\u011fer sorunlar\u0131 konu\u015fmaya mecal b\u0131rakmayan ba\u015fat problemdir. Mahk\u00fbm ve mahpus say\u0131s\u0131, kapasitenin \u00e7ok \u00fczerindedir. Bunun a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 \u015fudur; i\u00e7erdekilerin insani ko\u015fullarda bar\u0131nma, temiz suya ve havaya, yeterli beslenmeye ve temel sa\u011fl\u0131k hizmetlerine eri\u015fim haklar\u0131 gasp edilmektedir. Yo\u011funluk a\u015f\u0131r\u0131la\u015ft\u0131k\u00e7a, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyan\u0131z daha bir k\u00fc\u00e7\u00fclmekte ve ondaki t\u00fcm imkanlar azalmakta ve ufalanmaktad\u0131r. \u0130\u00e7erde \u00e7okluk…<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’de yarg\u0131 mekanizmas\u0131 toplumsal \u00f6fkeyi dindirmek veya riske girmemek ad\u0131na tutuklamay\u0131 adeta otomatik bir reflekse d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ktidar\u0131n emir eri gibi \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131radanla\u015fan ve yayg\u0131nla\u015fan bir yarg\u0131sal sorundur. Muktedirler mahlesinden bir i\u015faret, ufaktan bir ima ile insanlar derdest edilip i\u00e7eri at\u0131labilmekte veya sal\u0131nabilmektedir. Bu durum, hukukun cezaland\u0131rma yetkisini adaletsiz bir tasfiyeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bir di\u011fer kronik sorun infaz rejimindeki istikrars\u0131zl\u0131k, tutars\u0131zl\u0131k ve s\u0131k s\u0131k \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00f6rt\u00fcl\u00fc af d\u00fczenlemeleridir. Do\u011frudan do\u011fruya ad\u0131yla san\u0131yla aflar da cabas\u0131. Hantal yap\u0131 ve kolay\u0131ndan tutukla doldur sonras\u0131 mahpushaneler dolup ta\u015f\u0131nca, siyasi iktidar masraflardan k\u0131sman\u0131n da tazyikiyle d\u00fczenleme yap\u0131p onbinleri, bazen y\u00fczbinlere varan insanlar\u0131 salma yoluna gitmekte bir beis g\u00f6rmemektedir. B\u00f6yle olunca adalet mefhumu buharla\u015fmakta. Zaten kimsenin yarg\u0131ya g\u00fcvendi\u011fi yok, fazladan cezas\u0131zl\u0131k alg\u0131s\u0131 yerle\u015fmekte ki, bu vahim bir durumdur.<\/p>\n\n\n\n
Cezaevlerinin idari yap\u0131s\u0131ndaki \u015feffafl\u0131k eksikli\u011fi ve denetimsizlik, hak ihlallerinin kolayl\u0131kla katlan\u0131p artmas\u0131na zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r. \u0130\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele yasaklanm\u0131\u015f olsa da, a\u015f\u0131r\u0131 yo\u011funlu\u011fun getirdi\u011fi stres ve personel azl\u0131\u011f\u0131, memurlar ile mahpuslar aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi insani bir d\u00fczlemden uzakla\u015ft\u0131r\u0131p, g\u00fcvenlik ve asayi\u015f odakl\u0131 zorlay\u0131c\u0131 bir bi\u00e7ime evrilmesine neden olmakta. Kitap, dergi ve mektup gibi ihtiya\u00e7lara getirilen gereksiz ve kimi zaman keyfi k\u0131s\u0131tlamalar, mahpuslar\u0131n d\u0131\u015f d\u00fcnyayla ba\u011f\u0131n\u0131 kopararak yaln\u0131zl\u0131k ve kimsesizlik hislerini beslemektedir. Sonu\u00e7 olarak T\u00fcrkiye’de cezaevleri, su\u00e7lunun hatas\u0131yla y\u00fczle\u015fti\u011fi ve ar\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yerler olmak yerine, fiziki ve moral olarak h\u0131rpaland\u0131\u011f\u0131, hi\u00e7le\u015ftirilip insanl\u0131\u011f\u0131ndan edildi\u011fi, hukuka ve topluma kar\u015f\u0131 belki daha da bilendi\u011fi birer tecrit kamp\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Su\u00e7luyu tamamen g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131l\u0131p onu toplumun g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnden uzakla\u015ft\u0131rarak tecrit etti\u011fimizde, adaleti icra ettik varsay\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
Cezaevlerimizin durumu yasama, yarg\u0131 s\u00fcre\u00e7leri ve toplumsal su\u00e7 alg\u0131s\u0131n\u0131n do\u011frudan bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r. S\u0131k\u00e7a ba\u015fvurulan rahatlatma ama\u00e7l\u0131 infaz d\u00fczenlemeleri, yap\u0131sal ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc sorunlara kal\u0131c\u0131 ve sadra \u015fifa \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek yerine, sistemi ar\u0131zi olarak rahatlatma i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr ve fakat bu durum ceza adaletinin asli ilkelerinden olan cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k unsurunu ciddi anlamda zedelemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Modern ceza hukukunun iddial\u0131 hedefi olan \u0131slah ve topluma yeniden kazand\u0131rma ideali ile T\u00fcrkiye’deki hapis ve cezaland\u0131rma prati\u011fi aras\u0131ndaki mesafe b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. A\u011f\u0131r i\u015f y\u00fck\u00fc ta\u015f\u0131yan yarg\u0131 sistemi, tutukluluk tedbirinin yayg\u0131n ve yer yer keyfi kullan\u0131m\u0131 ve alternatif denetimli modellerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p i\u015flevselle\u015ftirilmesindeki g\u00f6n\u00fcls\u00fczl\u00fck ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k cezaevlerini rehabilite mekanlar\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p, birer su\u00e7 mektebine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr durumdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Daha adil ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ceza ve hapis sistemi i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere gelince; tutuklama tedbirinin istisnai ve zorunlu bir hal \u00e7aresi olarak ifas\u0131 sa\u011flanmal\u0131, buna kar\u015f\u0131n adli kontrol daha etkin ve de yayg\u0131n hale getirilmelidir. B\u00fct\u00fcn bir adalet sistemine olan g\u00fcveni ciddi anlamda sarsan kurals\u0131z, yersiz ve neredeyse keyfi infaz de\u011fi\u015fikliklerine son verilmeli, mahpuslar\u0131n cezaevlerinde kalaca\u011f\u0131 infaz s\u00fcresi \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmal\u0131d\u0131r. Cezaevlerindeki e\u011fitim, meslek edindirme ve psikososyal destek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 nicelik kadar nitelik olarak da art\u0131r\u0131lmal\u0131 insanlar\u0131n tahliye sonras\u0131 sosyal hayata uyumunu sa\u011flayacak destek alanlar\u0131 olmal\u0131d\u0131r.\u0130yi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir adalet ve ceza sistemi yaln\u0131zca su\u00e7luyu toplumdan tecrit eden ve onu cezaland\u0131ran de\u011fil, su\u00e7un \u00fcredi\u011fi sosyoekonomik zemini \u00f6ncelikle hesaba katan ve bu do\u011frultuda tedbirler alan ve cezaland\u0131r\u0131lan bireyi iyi y\u00f6nde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek topluma geri verebilen sistemdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ey\u00fcp BOZKURT \u00c7ok bilinen g\u00fcndemden hi\u00e7 d\u00fc\u015fmeyen ve tuhaf bir \u015fekilde m\u00fcspet bir ilerleme kaydedemedi\u011fimiz bir olgu ve alan olarak Adalet ve cezaevlerimize dair anlat\u0131lacak \u00e7ok \u015fey var. En temel s\u0131k\u0131nt\u0131, en \u00e7ok atlanan ve ihmal etti\u011fimiz husus, konunun toplum ahlak\u0131, idraki ve de\u011ferleriyle irtibat\u0131 atlanarak, salt kanun, t\u00fcz\u00fck ve mevzuat ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Metinlerde […]<\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":336,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[54],"issue":[75],"class_list":["post-420","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-202608_1","tag-eyup-bozkurt","issue-agustos-2026"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=420"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":421,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/420\/revisions\/421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=420"},{"taxonomy":"issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fissue&post=420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}