1<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\nYukar\u0131da yer verilen madde, ceza infaz sisteminin temel amac\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Ancak bug\u00fcnk\u00fc cezaevi pratiklerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hedeflenen idealler ile ya\u015fanan ger\u00e7ekler aras\u0131nda derin bir u\u00e7urum g\u00f6rmekteyiz. T\u00fcz\u00fck metninde ge\u00e7en cezan\u0131n \u00e7ektirilmesi somut bir ger\u00e7ekken; infaz\u0131n as\u0131l amac\u0131 olan topluma kazand\u0131rma, \u0131slah etme ve yeniden sosyalle\u015ftirme hedefleri maalesef k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz ceza infaz kurumlar\u0131, mahk\u00fbmu topluma kazand\u0131ran rehabilitasyon merkezleri de\u011fildir. Aksine, buralar su\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011fretildi\u011fi birer “su\u00e7 akademisi” haline gelmi\u015ftir. \u2018\u2019Adalet sistemine\u2019\u2019 basit bir su\u00e7la \u00e7\u0131rak olarak giren birey, cezaevi ortam\u0131n\u0131n ifsat edici etkisiyle az\u0131l\u0131, usta bir su\u00e7lu olarak d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Elbette bu karamsar tablonun istisnalar\u0131 vard\u0131r. Fakat bu istisnalar, genel durumu de\u011fi\u015ftiremeyecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ceza infaz kurumlar\u0131n\u0131n birer \u0131slah evi olmak yerine su\u00e7 akademisine d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin nedenlerini \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda inceleyebiliriz: Su\u00e7 \u00f6ncesi d\u00f6nem, su\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra infaz s\u00fcreci ve ceza infaz\u0131 sonras\u0131 d\u00f6nem.<\/p>\n\n\n\n
Su\u00e7 \u00d6ncesi D\u00f6nem <\/h2>\n\n\n\n
\u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sistem, insan\u0131 manevi de\u011ferlerinden ve ahiret inanc\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rarak onu sadece biyolojik bir varl\u0131\u011fa indirgemi\u015ftir. Bu durum, insan\u0131 tamamen d\u00fcrt\u00fcleriyle hareket eden bir canl\u0131 haline getirmektedir. B\u00f6yle bir insan tipi, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sadece kameralar\u0131n ve kolluk kuvvetlerinin oldu\u011fu alanlarda kontrol etmektedir. Denetimin olmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde ise d\u00fcrt\u00fcler \u00f6ne \u00e7\u0131kmakta ve bu da su\u00e7u ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Madalyonun di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde ise su\u00e7un her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6zendirilmesi yatmaktad\u0131r. Su\u00e7tan elde edilen gelirlerle ya\u015fanan l\u00fcks hayatlar, kitlelere adeta canl\u0131 yay\u0131nla izletilmektedir. Derin gelir adaletsizli\u011fi nedeniyle bir\u00e7ok insan, kendisine \u00f6zendirilen bu hayat\u0131 ya\u015fayabilmek i\u00e7in gayrime\u015fru yollara sapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bu etkenlerin sonucunda su\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, sistem bu su\u00e7u sadece onu i\u015fleyen bireye indirgemektedir. D\u00fczen, adeta su\u00e7luyu kurban se\u00e7erek kendi sorumlulu\u011funu gizlemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, sistemin su\u00e7u ele al\u0131\u015f bi\u00e7iminde dahi bir adaletsizlik vard\u0131r. Adaletten yoksun her d\u00fczen, su\u00e7 \u00fcretim mekanizmas\u0131na d\u00f6ner. Adalet mekanizmas\u0131na g\u00fcvenini kaybeden bireyler ise kendi adaletini arama yoluna gider. Bu durum, su\u00e7un kendisini toplumda yeniden \u00fcretmesi demektir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsana rehberlik etmesi i\u00e7in indirilen ilahi d\u00fczende ise su\u00e7ludan \u00f6nce su\u00e7un kendisi ele al\u0131n\u0131r. Bu sistemde \u00f6ncelikle insanlara Allah ve ahiret inanc\u0131 kazand\u0131r\u0131l\u0131r; ard\u0131ndan erdemli bir ya\u015fam te\u015fvik edilir. Daha sonra su\u00e7, su\u00e7lu ve insanlar\u0131 su\u00e7a iten her t\u00fcrl\u00fc ortam mahk\u00fbm edilir. B\u00f6ylece su\u00e7un ve su\u00e7lunun toplumsal hayat\u0131n i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131, normalle\u015fmesi engellenir. T\u00fcm bu \u00f6nlemlere ra\u011fmen bir su\u00e7 ortaya \u00e7\u0131karsa, sistem \u00f6ncelikle kendisini sorgular. E\u011fer su\u00e7u do\u011furan toplumsal veya ekonomik sebepler varsa, cezadan \u00f6nce bu sebepler ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130lahi d\u00fczen, su\u00e7u ancak f\u0131trattaki bir sapma olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde cezaland\u0131r\u0131r. Yani insan\u0131 su\u00e7a iten t\u00fcm d\u0131\u015f etkenler \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc halde su\u00e7 i\u015fleniyorsa, ceza mekanizmas\u0131 devreye girer.<\/p>\n\n\n\n
Su\u00e7un Cezas\u0131n\u0131n \u0130nfaz\u0131<\/h2>\n\n\n\n
Mevcut sistem, su\u00e7lu adalet mekanizmas\u0131yla muhatap oldu\u011fu andan itibaren adeta onu su\u00e7a te\u015fvik edecek \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc su\u00e7 organizasyonlar\u0131, siyasi i\u015fbirlik\u00e7ileri ve kolluk i\u00e7indeki ba\u011flant\u0131lar\u0131 sayesinde korunmaktad\u0131r. Bireysel su\u00e7lar an\u0131nda \u00f6nlenip en a\u011f\u0131r \u015fekilde cezaland\u0131r\u0131l\u0131rken, organize su\u00e7 \u015febekeleri itinayla kollanmaktad\u0131r. Olas\u0131 bir yakalanma durumunda ise adliyelerde su\u00e7lar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re fiyatland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, su\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n art\u0131k herkes\u00e7e bilinen bir ger\u00e7e\u011fidir. Haliyle bu s\u00fcre\u00e7, su\u00e7luyu \u0131slah edip kendine \u00e7eki d\u00fczen vermeye y\u00f6neltmemektedir. Aksine onu, hayatta kalabilmek i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck su\u00e7 organizasyonlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmaya zorlamaktad\u0131r. B\u00f6ylece birey, basit ve m\u00fcnferit bir su\u00e7luyken, sistemin eliyle profesyonel bir su\u00e7 a\u011f\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 haline getirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Su\u00e7lu, tutuklu yarg\u0131lanmak \u00fczere sisteme teslim edildi\u011finde asl\u0131nda bir \u0131slah evine de\u011fil, do\u011frudan bir su\u00e7 akademisine ad\u0131m atmaktad\u0131r. Bir insan\u0131n \u0131slah edilmesi, her \u015feyden \u00f6nce ona fazilet, onur ve haysiyet gibi de\u011ferlerin kazand\u0131r\u0131lmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc su\u00e7; \u0130slam\u2019\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7irkin kabul etti\u011fi ahlaki zafiyetlerin insanda ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnmesidir. Oysa ceza infaz kurumlar\u0131ndaki s\u00fcre\u00e7, daha ilk ad\u0131mda insan\u0131 onursuzla\u015ft\u0131ran uygulamalarla ba\u015flamaktad\u0131r. Ki\u015fiyi t\u00fcm insani de\u011ferlerden uzakla\u015ft\u0131ran \u00e7\u0131plak arama i\u015fkencesi; daha kap\u0131da mahk\u00fbmun onurunu zedelemekte, su\u00e7 \u00fcreten o ahlaki d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc su\u00e7luda kimlik haline getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u0131plak aramadan ge\u00e7en bir mahk\u00fbmun \u00f6n\u00fcnde art\u0131k iki yol vard\u0131r: Ya g\u00fc\u00e7l\u00fc su\u00e7 organizasyonlar\u0131n\u0131n egemen oldu\u011fu bir ko\u011fu\u015fu se\u00e7ecek ya da s\u0131radan bir ko\u011fu\u015fa gitmeyi kabul edecektir. B\u00fcy\u00fck su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinin kontrol\u00fcndeki ko\u011fu\u015flardan birini se\u00e7ti\u011finde, i\u00e7eride ekonomik olarak rahat edecektir. Gardiyanlardan k\u00f6t\u00fc muamele g\u00f6rmeyecek, ziyarete gelen yak\u0131nlar\u0131 bile iyi kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Ancak buna kar\u015f\u0131l\u0131k, bundan sonraki hayat\u0131n\u0131 o su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcne ipotek etmek zorunda kalacakt\u0131r. Art\u0131k \u00f6rg\u00fct\u00fcn her istedi\u011fini yapan bir su\u00e7 makinesine d\u00f6n\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n\n\n\n
\u015eayet s\u0131radan bir ko\u011fu\u015fu se\u00e7erse, bu kez her t\u00fcrl\u00fc a\u015fa\u011f\u0131lanmaya maruz kalacakt\u0131r. Ko\u011fu\u015f m\u00fcmessilinin ve \u00e7evresinin zulm\u00fcn\u00fc sineye \u00e7ekmek zorunda kalacak, cezaevi idaresi g\u00f6z\u00fcnde hi\u00e7bir de\u011fer g\u00f6rmeyecektir. E\u011fer bu d\u00fczeni kabul etmeyip insan olarak kalmak isterse, cezaevi idaresince korunan o m\u00fcmessil ve \u015febekesinin fiziki \u015fiddetine u\u011frayacakt\u0131r. Zul\u00fcm g\u00f6rmesine ra\u011fmen kendisi su\u00e7lu ilan edilip h\u00fccre cezas\u0131 alacak, ziyarete gelen ailesi k\u00f6t\u00fc muameleye maruz kalacakt\u0131r. Hatta il il gezdirilerek s\u00fcrg\u00fcn yollar\u0131nda hem kendisi hem de ailesi y\u0131prat\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah\u2019\u0131n rahmet ettikleri m\u00fcstesna, \u00e7o\u011fu mahk\u00fbm ge\u00e7ici bir rahatl\u0131k u\u011fruna organize su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinin ko\u011fu\u015flar\u0131n\u0131 tercih etmekte, b\u00f6ylece t\u00fcm hayat\u0131n\u0131 bir su\u00e7 \u015febekesine ipotek etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bir mahk\u00fbmun ya\u015fam alan\u0131 olarak \u00f6n\u00fcnde iki se\u00e7enek vard\u0131r: Ya tekli h\u00fccrelerde kalacak ya da ko\u011fu\u015f sistemine dahil olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u015eayet tekli h\u00fccrede kalmay\u0131 se\u00e7erse veya sisteme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in h\u00fccreyle cezaland\u0131r\u0131l\u0131rsa, s\u00fcrekli yaln\u0131zl\u0131ktan dolay\u0131 ruh ve ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r zarar g\u00f6recektir. Bu mahrumiyetin insandaki ilk yans\u0131mas\u0131 \u00f6fkedir. \u0130\u00e7eride biriken bu duygu, zamanla ani \u00f6fke patlamalar\u0131na ve kontrols\u00fcz \u00f6fke sorunlar\u0131na yol a\u00e7ar. \u00c7o\u011fu su\u00e7un arkas\u0131ndaki en etkili nedenin bir anl\u0131k \u00f6fke oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, bu infaz y\u00f6ntemi su\u00e7un arkas\u0131ndaki as\u0131l canavar\u0131 beslemektedir.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fer mahk\u00fbm ko\u011fu\u015f sistemini se\u00e7er veya idare taraf\u0131ndan buna mecbur b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, bu kez de adeta bir su\u00e7 akademisine ad\u0131m atm\u0131\u015f olur. Kendi su\u00e7unun en profesyonel failleriyle ayn\u0131 ortam\u0131 payla\u015fmaya zorlan\u0131r. Cezaevlerindeki e\u011fitim ve i\u015f yurtlar\u0131 faaliyetleri en \u00e7ok aksayan birimler oldu\u011fundan, mahk\u00fbm g\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bo\u015f ge\u00e7irir. Bu bo\u015flukta, kendisinden daha k\u0131demli su\u00e7lularla su\u00e7un y\u00f6ntemleri, yollar\u0131 ve ba\u011flant\u0131lar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan sohbetlerle beslenir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan\u0131 su\u00e7a iten en \u00f6nemli sebeplerden biri g\u00fc\u00e7 istencidir. Cezaevleri, yap\u0131s\u0131 gere\u011fi insana \u015fu mesaj\u0131 vermektedir: G\u00fc\u00e7l\u00fc olman\u0131n yolu, daha b\u00fcy\u00fck bir su\u00e7lu olmak ya da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir organizasyonun par\u00e7as\u0131 haline gelmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cezaevindeki t\u00fcm uygulamalar ve haklar “adam\u0131na g\u00f6re” i\u015flemektedir. Buradaki adam\u0131na g\u00f6re olma kriteri ise ya idareyi korkutacak kadar n\u00fcfuzlu ya da ekonomik \u00e7\u0131kar sa\u011flayacak kadar zengin olmakt\u0131r. Hemen her uygulamada bu \u00e7ifte standard\u0131 g\u00f6ren mahk\u00fbm, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck ve daha fazla gelir getiren su\u00e7lara meyletmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fin asl\u0131, cezaevi kurumu f\u0131trata ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Nitekim Kur’an-\u0131 Kerim’de cezaevi, yaln\u0131zca firavunlar\u0131n ve zalim diktat\u00f6rlerin bir cezaland\u0131rma y\u00f6ntemi olarak zikredilmi\u015ftir. Bu kurum f\u0131trata ayk\u0131r\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc sadece su\u00e7luyu de\u011fil, onunla birlikte t\u00fcm yak\u0131nlar\u0131n\u0131 da cezaland\u0131rmakta ve ki\u015fiyi hayat\u0131n do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131ndan koparmaktad\u0131r. Bu y\u00f6ntem yanl\u0131\u015ft\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc su\u00e7u \u0131slah edecek bir yap\u0131ya sahip de\u011fildir. Aksine t\u00fcm su\u00e7lular\u0131 bir araya getiren dev bir su\u00e7 organizasyonudur. \u0130\u015fin do\u011frusu ise Allah Resul\u00fc ve sahabe uygulamalar\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ev hapsi veya su\u00e7un ispat\u0131 i\u00e7in birka\u00e7 g\u00fcn\u00fc ge\u00e7meyen g\u00f6zalt\u0131 usul\u00fc olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Modern cezaevlerinin neden birer \u0131slah merkezi olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in Michel Foucault\u2019nun tespitleri de dikkat \u00e7ekicidir. Ona g\u00f6re iktidar art\u0131k meydanlarda bedene i\u015fkence eden, canili\u011fini sergileyen bir zorba de\u011fil; bedeni kapatarak, denetleyerek uysalla\u015ft\u0131ran otoriter, kontrolc\u00fc, disiplinci bir yap\u0131dad\u0131r. Cezaevindeki say\u0131mlar, yemek vakitleri ve t\u00fcm rutinler mahk\u00fbmu ahlaken iyile\u015ftirmek i\u00e7in de\u011fil; onu sorgulamayan, itaatk\u00e2r ve tehlikesiz, komutla \u00e7al\u0131\u015fan bir robota d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7indir. Bu uysalla\u015ft\u0131rma s\u00fcreci, “Panoptikon” ad\u0131 verilen g\u00f6r\u00fcnmez g\u00f6zetim mekanizmas\u0131yla tamamlan\u0131r. Ortadaki kulede bulunan gardiyan\u0131 g\u00f6remeyen mahk\u00fbm, her an izleniyor olabilece\u011fi ihtimali y\u00fcz\u00fcnden iktidar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc kendi zihnine yerle\u015ftirir ve kendi kendisinin gardiyan\u0131 olur. G\u00fcven ve mahremiyetin yok edildi\u011fi bu kat\u0131 g\u00f6zetim ko\u015fullar\u0131nda insan t\u00fcm ahlaki e\u011filimlerden soyutlan\u0131p yaln\u0131zca g\u00f6zetlenme duygusuyla ya\u015fayan bir bireye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Sonu\u00e7 olarak, cezaevlerinin \u0131slah edememesi teknik bir hata de\u011fil; kurumun varolu\u015fsal do\u011fas\u0131n\u0131n bir sonucudur. Cezaevi, do\u011fas\u0131 gere\u011fi bedeni ezen ve ruhu t\u00e2bi k\u0131lan siyasi bir teknolojidir; dolay\u0131s\u0131yla bu mek\u00e2ndan su\u00e7u \u00f6nleme, su\u00e7luyu \u0131slah ve rehabilitasyon beklemek, kurumun icat edili\u015f amac\u0131n\u0131 tamamen yanl\u0131\u015f okumakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\u0130lgin\u00e7tir ki, Foucault\u2019ya y\u00f6neltilen en b\u00fcy\u00fck ele\u015ftirilerden biri, ger\u00e7ek hapishanelerin hi\u00e7bir zaman onun tasvir etti\u011fi o “kusursuz g\u00f6zetim makinesi” olamad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. Onu ele\u015ftirenler; b\u00fct\u00e7e yetersizlikleri, gardiyan yozla\u015fmalar\u0131 ve idari beceriksizlikler nedeniyle teorideki o mutlak denetimin pratikte \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunurlar. Ancak T\u00fcrkiye cezaevlerinde bu ele\u015ftiri anlam\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir. Zira g\u00fcn\u00fcm\u00fcz cezaevlerinde koridorlar, ko\u011fu\u015flar ve havaland\u0131rmalar tamamen kameralarla donat\u0131lm\u0131\u015f, neredeyse hi\u00e7bir k\u00f6r nokta b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Mahk\u00fbmla diyalog kuran ceza infaz personeli bile yaka kameralar\u0131 ve mikrofonlarla anl\u0131k olarak izlenmektedir. Mahk\u00fbmun ailesiyle yapt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6zel g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ve avukat odas\u0131ndaki en mahrem temaslar\u0131 dahi hem koridor kameralar\u0131 hem de personel arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kesintisiz bir g\u00f6zetim alt\u0131ndad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Foucault’nun ge\u00e7mi\u015fte bir “tasar\u0131m” olarak bahsetti\u011fi Panoptikon, bug\u00fcn dijital teknolojinin eliyle bir ger\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bu yaz\u0131da do\u011frudan cezaevlerini ele alm\u0131\u015f olsak da asl\u0131nda bu kurumlar modern devletin bask\u0131c\u0131, kontrolc\u00fc ve g\u00f6zetleyici yap\u0131s\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir yans\u0131mas\u0131ndan ibarettir. Modern devlet, kendisini hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fczerinden tan\u0131mlasa da ger\u00e7ekte insan\u0131n hayat\u0131na m\u00fcdahale etmedi\u011fi hi\u00e7bir alan b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Okulu, fabrikas\u0131, mimarisi, sokaklar\u0131, yasa, y\u00f6netmelik ve t\u00fcz\u00fckleriyle vatanda\u015f\u0131n hayat\u0131n\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatmaktad\u0131r. \u00d6yle ki modern sistem; ge\u00e7mi\u015fe dair ele\u015ftirdi\u011fi din ve gelene\u011fin kat kat fazlas\u0131yla insan\u0131n g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131na m\u00fcdahale etmekte, onu tamamen denetim alt\u0131nda tutmaktad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015f diktat\u00f6rl\u00fckler insanlardan yaln\u0131zca \u015fekli bir biat isterken, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz iktidarlar\u0131 bununla yetinmemektedir. Vatanda\u015f\u0131n adeta bir iman misali kalben de sistemi tasdik etmesini, onun sorgulanamaz otoritesine tamamen boyun e\u011fmesini talep etmektedir. Bu sebeple g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ad\u0131 konulmam\u0131\u015f “d\u00fc\u015f\u00fcnce su\u00e7lusu” diye yeni bir kategori icat edilmi\u015f ve zindanlar sistem muhalifi, d\u00fc\u015f\u00fcnce su\u00e7lusu siyasi mahk\u00fbmlarla dolup ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda bu durum, her \u00e7a\u011fda yank\u0131lanan o Firavuni sesin modern bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr: \u201cBen sizin en y\u00fcce rabbinizim!\u201d (N\u00e2zi\u00e2t, 79\/24). Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n nizam\u0131na boyun e\u011fmeyen her m\u00fcstekbir yap\u0131, bazen a\u00e7\u0131k bazen de dolayl\u0131 yollardan bir rablik, yani insan\u0131 terbiye ve denetim alt\u0131na alma iddias\u0131nda bulunur. Sistemin i\u00e7indeki bu a\u015f\u0131r\u0131 kontrol, ku\u015fatma ve g\u00f6zetleme arzusu da tam olarak bundan kaynaklanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc rablik iddias\u0131, do\u011fas\u0131 gere\u011fi mutlak bir denetim ve h\u00e2kimiyet gerektirir.<\/p>\n\n\n\n
Ceza \u0130nfaz\u0131 Sonras\u0131 D\u00f6nem<\/h2>\n\n\n\n
Cezas\u0131 infaz edilen birey, cezaevinden su\u00e7a dair her t\u00fcrl\u00fc teknik donan\u0131m\u0131 alm\u0131\u015f, su\u00e7 a\u011flar\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f olarak \u00e7\u0131kar. \u00dcstelik \u00f6nceki haline nispetle kendisini su\u00e7a iten \u00f6fke ve g\u00fc\u00e7 istenciyle dolup ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. O art\u0131k s\u0131radan bir su\u00e7lu de\u011fil, profesyonel bir su\u00e7lu ve su\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda “ceza yatm\u0131\u015f” itibar sahibi bir abidir.<\/p>\n\n\n\n
Diyelim ki Allah rahmet etti ve mahk\u00fbm ger\u00e7ekten pi\u015fman olarak d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Ne kadar pi\u015fman olursa olsun, o art\u0131k devlet eliyle aln\u0131na su\u00e7 damgas\u0131 vurulmu\u015f bir “sab\u0131kal\u0131d\u0131r.” \u0130\u015fverenler i\u015f ba\u015fvurular\u0131nda sab\u0131ka kayd\u0131 istedi\u011fi i\u00e7in eski h\u00fck\u00fcml\u00fc i\u015f bulamaz. Dahas\u0131, su\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndan uzak eski \u00e7evresi ve yak\u0131nlar\u0131 bu “lekeli” insanla ayn\u0131 karede g\u00f6r\u00fcnmek istemez. Bu durumda bireyin \u00f6n\u00fcnde tek bir se\u00e7enek kal\u0131r: Kendisini kabul eden yeg\u00e2ne \u00e7evreye, yani kendisi gibi damgalanm\u0131\u015f ki\u015filerin olu\u015fturdu\u011fu su\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na d\u00f6nmek. Toplum eski bir h\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fc d\u0131\u015flarken, su\u00e7 \u00e7evreleri ona kucak a\u00e7ar ve ona itibar g\u00f6sterir. Bu durum, ceza sonras\u0131n\u0131n da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak yeniden su\u00e7 \u00fcretmesine neden olur.<\/p>\n\n\n\n
Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n nizam\u0131nda ise su\u00e7luya kar\u015f\u0131 tutum tamamen farkl\u0131d\u0131r. Bir su\u00e7 i\u015flendi\u011finde bu ya had cezas\u0131 gerektiren bir su\u00e7tur; cezas\u0131 infaz edilir ve ki\u015fi t\u00f6vbe etti\u011fi i\u00e7in ar\u0131nm\u0131\u015f kabul edilir. Ya da b\u00f6yle bir su\u00e7 de\u011fildir; ki\u015fi t\u00f6vbe eder ve yine temiz say\u0131l\u0131r. Toplum, t\u00f6vbe edenin \u0131slah\u0131 ve yeniden ayn\u0131 hataya d\u00fc\u015fmemesi i\u00e7in seferber olur. Bu sebeple \u0130slam nizam\u0131nda su\u00e7tan t\u00f6vbe edene mek\u00e2n de\u011fi\u015ftirmesi tavsiye edilir. Ama\u00e7, ki\u015finin yeni bir \u00e7evrede, \u00fczerinde hi\u00e7bir damga ve \u00f6nyarg\u0131 olmadan hayat\u0131na temiz bir sayfa a\u00e7abilmesi ve kendini ger\u00e7ekten \u0131slah edebilmesidir.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak diyebilirim ki; bug\u00fcn 42 ya\u015f\u0131nday\u0131m ve hayat\u0131m\u0131n d\u00f6rtte biri E, F, T, L tipi ile Y\u00fcksek G\u00fcvenlikli cezaevlerinde ge\u00e7ti. Bu uzun y\u0131llara dayanan \u015fahitli\u011fim \u015fudur ki; cezaevleri en ba\u015fta f\u0131trata ayk\u0131r\u0131 birer cezaland\u0131rma y\u00f6ntemidir. Bununla da kalmay\u0131p, mevcut be\u015fer\u00ee sistemin yap\u0131sal ar\u0131zalar\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019deki ceza infaz kurumlar\u0131n\u0131n kanserle\u015fmi\u015f d\u00fczeni nedeniyle, buralar asla birer \u0131slah, rehabilitasyon veya topluma kazand\u0131rma merkezi de\u011fildir. Aksine, tamamen birer “su\u00e7 akademisi” olarak i\u015flev g\u00f6rmektedir.Su\u00e7 \u00fcreten sistemin bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcs\u00fc; Avrupa Birli\u011fi\u2019nden kopyalanan uygulamalarla, hayat\u0131nda hi\u00e7 cezaevi g\u00f6rmemi\u015f b\u00fcrokratlar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 masa ba\u015f\u0131 raporlarla ya da pe\u015f pe\u015fe \u00e7\u0131kar\u0131lan yarg\u0131 paketleriyle \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in sistemin sil ba\u015ftan ele al\u0131nmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Bu do\u011frultuda at\u0131lacak en k\u00f6kl\u00fc ad\u0131m, insan\u0131 yaratan ve yaratt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onu en iyi tan\u0131yan\u0131n, yani Rabbin adalet sistemine d\u00f6nmektir. E\u011fer bu m\u00fcmk\u00fcn olmuyorsa, mevcut yap\u0131n\u0131n en az\u0131ndan insan onurunu, haysiyetini ve f\u0131trat\u0131n\u0131 merkeze alan d\u00fczenlemelerle iyile\u015ftirilmesi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n