MAZLUMDER\u2019in 2020 tarihli \u201c\u00c7ocuk Haklar\u0131 \u00c7er\u00e7evesinde T\u00fcrkiye\u2019de Cezaevinde B\u00fcy\u00fcyen \u00c7ocuklar Raporu\u201d I\u015f\u0131\u011f\u0131nda G\u00fcncel Bir De\u011ferlendirme<\/p>\n\n\n\n
Av. Nurdan \u00c7\u0130\u00c7EK<\/p>\n\n\n\n
“\u00c7ocuklar, yeti\u015fkinlerin cezalar\u0131n\u0131n ya da idari kararlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen taraflar\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.”<\/em><\/p>\n\n\n\n Alt\u0131 y\u0131l \u00f6nce MAZLUMDER \u00c7ocuk Haklar\u0131 Komisyonu olarak ceza infaz kurumlar\u0131nda anneleriyle birlikte ya\u015fayan \u00e7ocuklara ili\u015fkin bir rapor haz\u0131rlarken amac\u0131m\u0131z, \u00e7o\u011fu zaman fark edilmeyen bir hak ihlalini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmakt\u0131. Haklar\u0131nda hi\u00e7bir mahk\u00fbmiyet karar\u0131 bulunmayan bu \u00e7ocuklar, yaln\u0131zca annelerinin infaz s\u00fcreci nedeniyle \u00e7ocukluklar\u0131n\u0131n en kritik y\u0131llar\u0131n\u0131 kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda ge\u00e7irmek zorunda kal\u0131yordu. Aradan alt\u0131 y\u0131l ge\u00e7ti. Ancak o g\u00fcn sordu\u011fumuz soru bug\u00fcn de g\u00fcncelli\u011fini ve vicdani a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor: Hi\u00e7bir su\u00e7u olmayan bir \u00e7ocuk, neden \u00e7ocuklu\u011funu bir ceza infaz kurumunda ge\u00e7irmek zorunda kal\u0131r?<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Aradan ge\u00e7en alt\u0131 y\u0131lda \u00e7ocuk haklar\u0131 alan\u0131nda akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar artt\u0131, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri yeni raporlar yay\u0131mlad\u0131 ve uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 mekanizmalar\u0131 tavsiyelerini yineledi. T\u00fcm bu geli\u015fmelere ra\u011fmen ne yaz\u0131k ki meselenin \u00f6z\u00fc de\u011fi\u015fmedi. \u00c7ocuklar h\u00e2l\u00e2 kamuoyunda ba\u011f\u0131ms\u0131z birer “hak \u00f6znesi” olarak de\u011fil, kad\u0131n mahpuslar\u0131n birer “uzant\u0131s\u0131” veya “eklentisi” gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Oysa \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131lan ki\u015fi annedir; \u00e7ocuk ise bu hukuki s\u00fcrecin hi\u00e7bir yerinde taraf de\u011fildir. Buna ra\u011fmen ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 hapishane avlusunda atmakta, ilk oyunlar\u0131n\u0131 beton zeminlerde oynamakta ve hayat\u0131 adeta bir infaz\u0131n g\u00f6lgesinde tan\u0131maktad\u0131r. Bu durum, konuyu sadece infaz hukukunun de\u011fil, do\u011frudan \u00e7ocuk haklar\u0131 hukukunun ve temel insan onurunun acil bir meselesi haline getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n 2020 raporumuzda, bir \u00e7ocu\u011fun geli\u015fimini yaln\u0131zca beslenme, bar\u0131nma veya sa\u011fl\u0131k gibi asgari fiziksel ihtiya\u00e7lar \u00fczerinden okuman\u0131n b\u00fcy\u00fck bir yan\u0131lg\u0131 oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131k. Bug\u00fcn erken \u00e7ocukluk geli\u015fimine ili\u015fkin bilimsel literat\u00fcr, o g\u00fcnk\u00fc saha g\u00f6zlemlerimizi verileriyle do\u011fruluyor: G\u00fcvenli ba\u011flanma, a\u00e7\u0131k havada ge\u00e7irilen serbest zaman, akran ili\u015fkileri ve kendi d\u00fczeni i\u00e7inde oyun oynayabilme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bir insan\u0131n sadece \u00e7ocuklu\u011funu de\u011fil, yeti\u015fkinlikteki ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da do\u011frudan in\u015fa eder. Bu hal ayn\u0131 zamanda \u00e7ocu\u011fun zihin in\u015fas\u0131n\u0131n tek ebeveynden ve su\u00e7 ve ceza \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnden ibaret bir d\u00fcnya olmas\u0131na da zemin haz\u0131rlayan bir durumdur. Bu bilimsel ger\u00e7ekler bizi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak hukukun en temel ilkelerinden birine g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor: Cezan\u0131n \u015eahsili\u011fi.<\/strong> Anayasal bir g\u00fcvence olan bu ilke, su\u00e7un ve cezan\u0131n yaln\u0131zca fiili i\u015fleyen ki\u015fiye ait oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir. Ancak annesiyle cezaevinde kalan \u00e7ocuk, hukuken “h\u00fcr” g\u00f6r\u00fcnse de fiilen en a\u011f\u0131r tecridi ya\u015famaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu noktada, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131na Dair S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 3. maddesinde d\u00fczenlenen ve \u00c7ocuk Haklar\u0131 Komitesi\u2019nin 14 No’lu Genel Yorumu ile \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izilen “\u00c7ocu\u011fun \u00dcst\u00fcn Yarar\u0131”<\/strong> ilkesi devreye girmelidir. Bu ilke soyut bir tavsiye de\u011fil; devletin \u00e7ocukla ilgili her kararda \u00f6ncelikli olarak g\u00f6zetmesi gereken hukuki bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Devletin g\u00f6revi, yaln\u0131zca cezaevlerini \u00e7ocuklar i\u00e7in “biraz daha katlan\u0131labilir” k\u0131lmak de\u011fil; \u00e7ocu\u011fun do\u011fal geli\u015fim ortam\u0131n\u0131 koruyacak alternatif infaz mekanizmalar\u0131 geli\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelindi\u011finde 2020 y\u0131l\u0131ndan bu yana ceza infaz kurumlar\u0131nda anneleriyle birlikte kalan \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik baz\u0131 ad\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Fiziksel mek\u00e2nlar\u0131n \u00e7ocuk dostu h\u00e2le getirilmesi, oyun alanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, kre\u015f ve geli\u015fim destek hizmetlerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7abalar ku\u015fkusuz \u00f6nemlidir. Lakin bu iyile\u015ftirmeler, sorunun \u00f6z\u00fcne temas etmemektedir. Zira mesele, \u00e7ocuklar\u0131n ceza infaz kurumlar\u0131nda hangi ko\u015fullarda tutuldu\u011fu de\u011fil; \u00e7ocukluklar\u0131n\u0131 neden h\u00e2l\u00e2 bu kapal\u0131 kurumlarda ge\u00e7irmek zorunda kald\u0131klar\u0131d\u0131r. Nitekim Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kamuoyuyla payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 son resmi verilere g\u00f6re, 2021 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla anneleriyle birlikte ceza infaz kurumlar\u0131nda kalan \u00e7ocuk say\u0131s\u0131 345’tir.<\/strong> Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, son be\u015f y\u0131la ili\u015fkin g\u00fcncel ve d\u00fczenli istatistiklerin kamuoyuyla payla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, hem sorunun boyutunun sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde de\u011ferlendirilmesini hem de geli\u015ftirilen politikalar\u0131n etkilili\u011finin \u00f6l\u00e7\u00fclmesini g\u00fc\u00e7le\u015ftirmektedir. \u00c7ocuk haklar\u0131 alan\u0131nda \u015feffaf ve d\u00fczenli veri payla\u015f\u0131m\u0131, hak temelli politika \u00fcretiminin ve kamu denetiminin vazge\u00e7ilmez unsurlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n\n\n\n Bu ba\u011flamda Bangkok Kurallar\u0131, Nelson Mandela Kurallar\u0131 ve Avrupa \u0130\u015fkencenin \u00d6nlenmesi Komitesi\u2019nin (CPT) standartlar\u0131 da ayn\u0131 \u00e7izgide birle\u015fir: \u00c7ocuklar\u0131n kapal\u0131 kurumlarda bulunmas\u0131 ola\u011fan bir durum olarak kabul edilemez ve her olay kendi \u00f6zelinde, \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131 g\u00f6zetilerek de\u011ferlendirilmelidir. <\/p>\n\n\n\n Bu ilkesel yakla\u015f\u0131m yaln\u0131zca ceza infaz kurumlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil, \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden fiilen yoksun b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 di\u011fer kapal\u0131 kurumlar bak\u0131m\u0131ndan da ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ge\u00e7erlidir. <\/strong>Her ne kadar 2020 y\u0131l\u0131nda yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz rapor \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n temeli, g\u00f6zlemlerimiz \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 ile “kapat\u0131lma” mek\u00e2nlar\u0131 aras\u0131ndaki bu varolu\u015fsal \u00e7eli\u015fkiyi yaln\u0131zca ceza infaz kurumlar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmu\u015f olsa da, MAZLUMDER olarak son iki y\u0131l i\u00e7eresinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz Geri G\u00f6nderme Merkezleri (GGM) ziyaretlerimizde, \u00e7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan benzer ve son derece \u00fcz\u00fcc\u00fc uygulamalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k: G\u00f6\u00e7men stat\u00fcs\u00fcndeki \u00e7ocuklar da t\u0131pk\u0131 cezaevlerindeki akranlar\u0131 gibi, idari g\u00f6zetim alt\u0131ndaki anneleriyle birlikte son derece uzun s\u00fcreler boyunca yeti\u015fkinlerle birlikte bu merkezlerde tutulmaktad\u0131r. Saha g\u00f6zlemlerimiz neticesinde m\u00fc\u015fahede ettik ki GGM\u2019lerin fiziksel yap\u0131lar\u0131, g\u00fcvenlik tedbirleri ve g\u00fcndelik i\u015fleyi\u015fleri bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ocuklar\u0131n deneyimledi\u011fi ya\u015fam, ceza infaz kurumlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan bir\u00e7ok ortak \u00f6zellik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n GGM’ler de \u00e7ocuklar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 durum tamamen idari bir s\u00fcre\u00e7ten ibaret olmas\u0131 hasebiyle, \u00e7ocuk haklar\u0131 hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan idari g\u00f6zetim ve bu merkezlerde tutulma, \u00e7ocuklar i\u00e7in ancak “en son \u00e7are olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek ve m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcreyi kapsayacak”<\/strong> istisnai bir uygulama olmak zorundad\u0131r. Mevcut pratik ise, \u00e7ocuklar\u0131n en temel geli\u015fimsel haklar\u0131ndan mahrum kalarak b\u00fcy\u00fcmek zorunda kald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. GGM\u2019lerde anneleriyle birlikte tutulan \u00e7ocuklar\u0131n durumu da en az cezaevindeki \u00e7ocuklar kadar acil, derin ve yap\u0131sal bir hak ihlalidir.<\/p>\n\n\n\n \u0130ster ceza infaz kurumu olsun ister Geri G\u00f6nderme Merkezi; bu mek\u00e2nlar\u0131n do\u011fas\u0131 ile \u00e7ocuklu\u011fun ihtiya\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir uyumsuzluk vard\u0131r. Bu kurumlar do\u011falar\u0131 gere\u011fi g\u00fcvenli\u011fi, denetimi ve g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n s\u0131k\u0131 kurallarla zapturapt alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 esas al\u0131r. \u00c7ocukluk ise ke\u015ffetmeye, spontane ili\u015fkilere, do\u011fayla temasa ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n\n\n\n 2020 raporunu haz\u0131rlarken g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, derne\u011fimize yaz\u0131lan mektuplardan edindi\u011fimiz bilgilendirmelerde annelerin anlat\u0131mlar\u0131nda dikkat \u00e7eken ortak noktalardan biri, \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kurumun belirledi\u011fi zaman \u00e7izelgesine g\u00f6re \u015fekillenmesiydi. A\u00e7\u0131k havaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f saatleri, say\u0131mlar, g\u00f6r\u00fc\u015f g\u00fcnleri ve g\u00fcnl\u00fck d\u00fczen \u00e7ocuklar\u0131n hayat\u0131n\u0131 da belirliyordu. Hatta aralar\u0131nda \u00f6zel bak\u0131m gerektiren \u00e7ocuklar\u0131n oldu\u011funu durumlarda bile, bu \u00e7ocuklar hakk\u0131nda da ayn\u0131 kurallar\u0131n ge\u00e7erli oldu\u011funu m\u00fc\u015fahede ettik. Bu tablo, Foucault’nun disiplin kurumlar\u0131na ili\u015fkin \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerini ak\u0131llar\u0131m\u0131za getirdi. Foucault’nun dikkat \u00e7ekti\u011fi gibi, bu kurumlarda yaln\u0131zca \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de\u011fil; zaman\u0131n kullan\u0131m\u0131, mek\u00e2n\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131 ve g\u00fcndelik hayat\u0131n ritmi de kurumsal kurallar taraf\u0131ndan belirlenmektedir. Bu a\u015fik\u00e2r durum da meselenin asl\u0131n\u0131n, sistemin \u00e7ocuklu\u011fun kendili\u011finden geli\u015fmesi gereken alanlar\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak daraltt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekli\u011fidir. Agamben\u2019in hukuki stat\u00fc ile fiili ger\u00e7eklik aras\u0131ndaki yar\u0131\u011fa dair tespitleri de bu paradoksu \u00f6zetler: \u00c7ocuk k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde “\u00f6zg\u00fcr” ve masumdur; ancak pratik ya\u015famda \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn en sert \u015fekilde s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 bir mek\u00e2nda nefes almaktad\u0131r. Bu tezat hem cezaevindeki hem de GGM’lerdeki \u00e7ocuklar\u0131 sadece birer idari\/infaz konusu olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p, insan haklar\u0131 m\u00fccadelesinin en \u00f6ncelikli \u00f6zneleri haline getirir.<\/p>\n\n\n\n Alt\u0131 y\u0131l \u00f6nce bu raporu haz\u0131rlarken hedefimiz, bu g\u00f6r\u00fcnmez \u00e7ocuklar\u0131 haklar\u0131yla birlikte toplumun ve hukukun g\u00fcndemine ta\u015f\u0131makt\u0131. Bug\u00fcn elimizde daha fazla bilimsel veri ve uluslararas\u0131 standart var, ancak temel sorun h\u00e2l\u00e2 \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi beklemektedir.<\/p>\n\n\n\n Kanaatimizce art\u0131k tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken temel mesele, \u00e7ocuklar\u0131n ceza infaz kurumlar\u0131nda veya Geri G\u00f6nderme Merkezlerinde hangi fiziksel ko\u015fullarda kalaca\u011f\u0131 ya da bu kurumlara ka\u00e7 oyuncak konulaca\u011f\u0131 de\u011fildir. As\u0131l tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken husus; hi\u00e7bir \u00e7ocu\u011fun, hakk\u0131nda verilmi\u015f herhangi bir mahk\u00fbmiyet veya idari karar bulunmamas\u0131na ra\u011fmen \u00e7ocuklu\u011funu kapal\u0131 kurumlarda ge\u00e7irmek zorunda kalmayaca\u011f\u0131 alternatif, insani, hukuki ve sosyal mekanizmalar\u0131n nas\u0131l geli\u015ftirilece\u011fi ve hayata ge\u00e7irilece\u011fidir. \u0130nfaz\u0131n ertelenmesi, denetimli serbestlik uygulamalar\u0131n\u0131n \u00e7ocuk yarar\u0131 ekseninde geni\u015fletilmesi, toplum temelli infaz modelleri, anne ve \u00e7ocuk i\u00e7in g\u00fcvenli alternatif bar\u0131nma imk\u00e2nlar\u0131 ile aile temelli destek mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi<\/strong> bu yakla\u015f\u0131m\u0131n temel unsurlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu nedenle mesele yaln\u0131zca ceza infaz sisteminin veya g\u00f6\u00e7 idaresinin sorumlulu\u011funda g\u00f6r\u00fclemez. \u00c7ocuklar\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 gere\u011fi, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, yerel y\u00f6netimler ve \u00e7ocuk haklar\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n<\/strong> birlikte hareket etti\u011fi disiplinler aras\u0131 ve hak temelli bir politika olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle anneleriyle birlikte kalan \u00e7ocuklar bak\u0131m\u0131ndan, infaz kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 s\u00fcrecinde \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131 esas alan zorunlu sosyal inceleme raporlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, her somut olayda alternatif tedbirlerin de\u011ferlendirilmesi ve \u00e7ocuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan kurum d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fam\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck h\u00e2line getirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n Bununla birlikte, Geri G\u00f6nderme Merkezlerinde bulunan \u00e7ocuklar bak\u0131m\u0131ndan da g\u00f6\u00e7 y\u00f6netiminin temel yakla\u015f\u0131m\u0131 idari g\u00f6zetim de\u011fil, \u00e7ocuk koruma sistemi olmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n ve \u00e7ocuklu ailelerin idari g\u00f6zetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ancak istisnai ve son \u00e7are olarak de\u011ferlendirilmeli; bunun yerine toplum temelli kabul modelleri, koruyucu sosyal hizmet mekanizmalar\u0131, uygun bar\u0131nma merkezleri ve d\u00fczenli sosyal destek programlar\u0131 hayata ge\u00e7irilmelidir. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 Komitesi’nin de vurgulad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, yaln\u0131zca g\u00f6\u00e7men stat\u00fcs\u00fc sebebiyle \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131 hi\u00e7bir zaman \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ek olarak, g\u00fcncel verilere ceza infaz kurumlar\u0131nda veya Geri G\u00f6nderme Merkezlerinde anneleriyle birlikte kalan \u00e7ocuklara ili\u015fkin g\u00fcvenilir ve d\u00fczenli veri toplanmas\u0131, kamuoyuyla payla\u015f\u0131lmas\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n geli\u015fimsel, psikolojik ve sosyal durumlar\u0131n\u0131 izleyen \u00e7ok disiplinli takip sistemleri kurulmal\u0131; \u00fcniversiteler, barolar ve \u00e7ocuk haklar\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00fczenli etki analizleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hak temelli politikalar\u0131n \u00fcretilebilmesi, ancak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve denetlenebilir bir sistemin kurulmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.Sonu\u00e7 olarak, \u00e7ocuk haklar\u0131 ve insan onuru bak\u0131m\u0131ndan ger\u00e7ek ba\u015far\u0131; kapat\u0131lma mek\u00e2nlar\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar i\u00e7in biraz daha “ya\u015fanabilir” h\u00e2le getirmek de\u011fil, hi\u00e7bir \u00e7ocu\u011fun \u00e7ocuklu\u011funu cezaevlerinde veya Geri G\u00f6nderme Merkezlerinde ge\u00e7irmek zorunda kalmayaca\u011f\u0131 bir infaz ve g\u00f6\u00e7 sistemini in\u015fa edebilmektir. Devletin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7ocuklar\u0131 kapal\u0131 kurumlar\u0131n ko\u015fullar\u0131na uyarlamak de\u011fil; hukuk d\u00fczenini ve kamu politikalar\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131na uygun \u015fekilde yeniden \u015fekillendirmektir. \u00c7ocuklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten yoksun b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, aile b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korundu\u011fu ve \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn idari ve yarg\u0131sal s\u00fcre\u00e7lerin merkezine yerle\u015ftirildi\u011fi bir yakla\u015f\u0131m hem ulusal hukukun hem de T\u00fcrkiye’nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerinin zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 asgari standartt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" MAZLUMDER\u2019in 2020 tarihli \u201c\u00c7ocuk Haklar\u0131 \u00c7er\u00e7evesinde T\u00fcrkiye\u2019de Cezaevinde B\u00fcy\u00fcyen \u00c7ocuklar Raporu\u201d I\u015f\u0131\u011f\u0131nda G\u00fcncel Bir De\u011ferlendirme Av. Nurdan \u00c7\u0130\u00c7EK “\u00c7ocuklar, yeti\u015fkinlerin cezalar\u0131n\u0131n ya da idari kararlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen taraflar\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.” I. Giri\u015f Alt\u0131 y\u0131l \u00f6nce MAZLUMDER \u00c7ocuk Haklar\u0131 Komisyonu olarak ceza infaz kurumlar\u0131nda anneleriyle birlikte ya\u015fayan \u00e7ocuklara ili\u015fkin bir rapor haz\u0131rlarken amac\u0131m\u0131z, \u00e7o\u011fu zaman fark edilmeyen bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":48,"featured_media":333,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[48],"issue":[75],"class_list":["post-410","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-202608_1","tag-nurdan-cicek","issue-agustos-2026"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/48"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=410"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/410\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":411,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/410\/revisions\/411"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/333"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=410"},{"taxonomy":"issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fissue&post=410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}I. Giri\u015f<\/h2>\n\n\n\n
II. 2020’den Bug\u00fcne: De\u011fi\u015fenler ve De\u011fi\u015fmeyenler<\/h2>\n\n\n\n
III. \u00c7ocuklu\u011fun Do\u011fas\u0131 ve Kurumsal Mek\u00e2n \u00c7eli\u015fkisi<\/h2>\n\n\n\n
IV. Sonu\u00e7<\/h2>\n\n\n\n