Anayasa ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde bir \u00fclkedeki b\u00fct\u00fcn yasalar\u0131n, esas\u0131 ve dayana\u011f\u0131 olan yasa demektir.<\/p>\n\n\n\n
Bir ba\u015fka ifade ile bir toplumun, birlikte ya\u015famak i\u00e7in kabul etti\u011fi temel nirengi noktalar\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi toplumsal s\u00f6zle\u015fmedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu s\u00f6zle\u015fme o toplumun tarihi, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, inan\u00e7lar\u0131 ve gelene\u011fine g\u00f6re \u015fekillenir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n evrensel de\u011ferleri ile de \u00e7eli\u015fmemesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin 1876\u2019dan bu yana en az 150 y\u0131ll\u0131k bir anayasa s\u00fcreci var.<\/p>\n\n\n\n
1876\u2019da ilan edilen ilk anayasadan bu yana hi\u00e7bir anayasa halk\u0131n ihtiyac\u0131 olan uzla\u015fmay\u0131 tam olarak kar\u015f\u0131layamad\u0131. 1876 anayasas\u0131 Sultan Abd\u00fclaziz\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ile bir darbe sonras\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, 1878\u2019de ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015f ve 1908\u2019de yine \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin darbesi sonucunda tekrar y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
1921 Te\u015fkilat\u0131 Esasiye Kanunu ile 1924 anayasalar\u0131 da yine ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemin \u00fcr\u00fcnleridir.<\/p>\n\n\n\n
1960 darbesi sonras\u0131 yap\u0131lan 1961 anayasas\u0131 ve 1980 darbesi sonras\u0131 yap\u0131lan 1982 anayasalar\u0131 da ayn\u0131 \u015fekildedir. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fartlar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olan bu anayasalar darbeleri yapan belli bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n kendi g\u00f6r\u00fc\u015f ve ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda topluma zorla dayatt\u0131klar\u0131 metinlerdir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zetle son 150 y\u0131ld\u0131r toplumun ihtiyac\u0131 ve talebi olan genel uzla\u015f\u0131ya dayal\u0131 bir sivil anayasa yap\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn de T\u00fcrkiye\u2019nin en acil ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda demokratik bir anayasa yap\u0131lmas\u0131 gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak t\u00fcm siyasi partiler sivil ve demokratik bir anayasa yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finde m\u00fcttefik olmalar\u0131na ra\u011fmen bir t\u00fcrl\u00fc yeni bir anayasa yap\u0131lamamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Esas irdelenmesi gereken konu budur.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7eli\u015fkili durum ayd\u0131nlat\u0131lmadan ilerlemek ve sonuca ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Her siyasi partinin \u2018yeni anayasa\u2019 denildi\u011finde bundan anlad\u0131klar\u0131 ile \u2018k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgileri\u2019 farkl\u0131d\u0131r. Aralar\u0131nda uzla\u015fmaz fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n
Sorulmas\u0131 gereken ilk soru \u015fudur;<\/p>\n\n\n\n
Yeni bir anayasa yap\u0131lmas\u0131 neden istenir, bir toplum neden \u0131srarla yeni bir anayasa aray\u0131\u015f\u0131na girer<\/p>\n\n\n\n
\u015e\u00fcphesiz ki laf olsun diye istemez. Ba\u015fl\u0131ca birka\u00e7 sebepten bahsedilebilinir<\/p>\n\n\n\n
Toplumum i\u00e7inde ya\u015fanan ayr\u0131\u015fma ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 gidermeyecek, sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeyecek hi\u00e7bir anayasa yeni bir anayasa de\u011fildir. B\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fma eskinin k\u00f6t\u00fc bir tekrar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey olmaz.<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen ciddi sorunlar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Dindar laik gerilimi,<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrtlerin ve Alevilerin talepleri,<\/p>\n\n\n\n
Derin ekonomik sorunlar,<\/p>\n\n\n\n
Toplumda adalet sistemine kar\u015f\u0131 olu\u015fan b\u00fcy\u00fck sars\u0131nt\u0131lar,<\/p>\n\n\n\n
\u00c7arp\u0131k siyasi partiler ve se\u00e7im kanunu,<\/p>\n\n\n\n
Merkezin hantall\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm olacak yerel y\u00f6netimler reformu,<\/p>\n\n\n\n
E\u011fitim sisteminin ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yeniden d\u00fczenlenmesi zorunlulu\u011fu ciddi sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n ilk akla gelenleri olarak say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Yeni anayasa t\u00fcm bu konularda derde derman ve \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flay\u0131c\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde en \u00f6nemli engeller olarak g\u00f6r\u00fclen<\/p>\n\n\n\n
Vatanda\u015fl\u0131k tan\u0131m\u0131 ile ilgili \u2018T\u00fcrk Devletine Vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 ile ba\u011fl\u0131 olan herkes T\u00fcrkt\u00fcr\u2019 anayasan\u0131n 66.maddesi ile<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrk\u00e7eden ba\u015fka bir dille ana dille e\u011fitim yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engel olan 42. Maddenin de\u011fi\u015ftirilmesi ile ilgili siyasi partiler aras\u0131nda bir uzla\u015f\u0131 sa\u011flanamamaktad\u0131r. Etnik vurgu yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n n\u00f6tr bir vatanda\u015fl\u0131k tan\u0131m\u0131na ulusalc\u0131 ve milliyet\u00e7i partiler \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmakta ve b\u00f6yle bir tan\u0131m\u0131 T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn anayasadan \u00e7\u0131kar\u0131larak at\u0131lmas\u0131 olarak g\u00f6rmektedirler.<\/p>\n\n\n\n
Ayn\u0131 \u015fekilde K\u00fcrt\u00e7e anadille e\u011fitimi de \u00fclkenin par\u00e7alanmas\u0131 ve b\u00f6l\u00fcnmesi olarak de\u011ferlendirmektedirler.<\/p>\n\n\n\n
Alevilerin Cem evlerinin ibadethane olarak kabul edilmesi talepleri ise ba\u011fnaz S\u00fcnni kesim taraf\u0131ndan kabul edilmemekte, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnde engel olan Tekke ve Zaviyeler Kanununa dokunulmas\u0131na laik\u00e7i Kemalist kesim izin vermemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bir di\u011fer en \u00f6nemli tart\u0131\u015fma konusu ise anayasan\u0131n ilk 4 maddesidir.<\/p>\n\n\n\n
Kenan Evren\u2019in1982 darbe anayasas\u0131na kadar hi\u00e7bir anayasada ilk 3 madde ile ilgili de\u011fi\u015ftirilemez kayd\u0131 yoktur. \u00d6nceki anayasalarda bu kay\u0131t sadece cumhuriyet rejimi i\u00e7in vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130lk 3 madde i\u00e7in de\u011fi\u015ftirilemez maddesi olan 4. madde darbeci Kenan Evren taraf\u0131ndan konulmu\u015ftur. Her f\u0131rsatta Kenen Evren\u2019in darbe anayasas\u0131na kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler. Kenan Evren\u2019in icad\u0131 olan 4. Maddeye \u0131srarla d\u00f6rt elle sar\u0131lmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
De\u011fi\u015ftirilemez denilen ilk 3 maddeye gelinecek olursa<\/p>\n\n\n\n
Kimsenin cumhuriyet, bayrak, T\u00fcrk\u00e7enin resmi dil olmas\u0131 ve \u0130stiklal mar\u015f\u0131 ile ilgili bir sorunu bulunmamaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de padi\u015fahl\u0131k isteyen hi\u00e7bir grup ve kesim olmamas\u0131na ra\u011fmen anayasa ile ilgili a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7an herkesi gerici, yobaz, devlet ve cumhuriyet d\u00fc\u015fman\u0131 olarak yaftalamak kelimenin tam anlam\u0131yla ahlaks\u0131zl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Devletin dili ibaresine gelince, devletlerin dilleri olmaz, devletlerin resmi dili veya dilleri olur. D\u00fcnyada \u0130svi\u00e7re\u2019den Rusya\u2019ya, G\u00fcney Afrika\u2019dan Bel\u00e7ika\u2019ya, Fas\u2019tan Kanada\u2019ya, \u0130srail\u2019den Hindistan\u2019a kadar onlarca devletin birden fazla resmi dili mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n
Ba\u015fkent Ankara\u2019yla ilgili bir sorun olmamas\u0131na ra\u011fmen \u0130stanbul\u2019u Ankara ile \u00e7at\u0131\u015ft\u0131ran bir bilin\u00e7alt\u0131 ile s\u00f6zde Ankara\u2019y\u0131 koruma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc sorunludur.<\/p>\n\n\n\n
\u0130stanbul do\u011fal olarak b\u00fct\u00fcn bir co\u011frafyan\u0131n g\u00f6n\u00fcllerdeki ba\u015fkentidir. Bu durum fiilen b\u00f6yledir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130dari ve siyasi durum bu ger\u00e7ekli\u011fi de\u011fi\u015ftiremez.<\/p>\n\n\n\n
Bu millet nas\u0131l en zor g\u00fcnlerinde irice bir kasaba g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki Ankara\u2019y\u0131 ba\u015fkent yapm\u0131\u015fsa ihtiya\u00e7 ve zorunluluk halinde bir ba\u015fka yeri de ba\u015fkent olarak belirleyebilir.<\/p>\n\n\n\n
Nitekim Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019nda Yunan Polatl\u0131 \u00f6nlerine geldi\u011finde Konya ve Kayseri se\u00e7enekleri tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Atat\u00fcrk ilkelerini de\u011fi\u015ftirilemez olarak dayatmak ise hem tarihi geli\u015fime, hem sosyolojik de\u011fi\u015fime ve hem de bilime ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Halk ve toplumun tamam\u0131na tek bir ideoloji dayat\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n
En \u00f6nemlisi de Egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletindir ilkesini kabul etmi\u015f bir meclise herhangi bir kay\u0131t ve \u015fart konulamaz.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bu konularda kay\u0131tl\u0131 \u015fartl\u0131, amal\u0131 fakatl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m kabul edilemez.<\/p>\n\n\n\n
Egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z millette ise millet gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc de\u011fi\u015fiklikleri gerekti\u011fi zaman yapar.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm \u00e7arp\u0131k anlay\u0131\u015flar d\u00fczeltilmeden yap\u0131lacak olan yeni bir anayasa yeni de\u011fil, eski anayasay\u0131 boyayarak tekrar halka yutturmaktan ba\u015fka bir \u015fey olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
De\u011fi\u015ftirilmesi gereken ilk madde de\u011fi\u015ftirilemez maddesi olan 4. Madde olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Anayasa ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde bir \u00fclkedeki b\u00fct\u00fcn yasalar\u0131n, esas\u0131 ve dayana\u011f\u0131 olan yasa demektir. Bir ba\u015fka ifade ile bir toplumun, birlikte ya\u015famak i\u00e7in kabul etti\u011fi temel nirengi noktalar\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi toplumsal s\u00f6zle\u015fmedir. Bu s\u00f6zle\u015fme o toplumun tarihi, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, inan\u00e7lar\u0131 ve gelene\u011fine g\u00f6re \u015fekillenir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n evrensel de\u011ferleri ile de \u00e7eli\u015fmemesi gerekir. T\u00fcrkiye\u2019nin 1876\u2019dan bu yana en az 150 […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":207,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[26],"issue":[3],"class_list":["post-145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-202604_1","tag-altan-tan","issue-nisan-2026"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=145"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/145\/revisions\/237"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=145"},{"taxonomy":"issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozgurcedergi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fissue&post=145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}